Zamość - miasto idealne
Pierwszy raz odwiedziłem Zamość w szkole podstawowej podczas kolonijnej wycieczki. Miasto zachwyciło mnie od razu. Kolorowe kamieniczki, jakże różne od wszechobecnej szarości ówczesnych ulic pozostały w pamięci na długo. Niedawno, po wielu latach znów zawitałem do Zamościa. Tym razem nie w grupie kolonijnej, ale wspólnie z żoną spokojnie zwiedziliśmy to wspaniałe miasto.
Przy Bramie Szczebrzeskiej znajduje się wygodny parking. Stąd dosłownie kilka kroków i możemy rozpocząć zwiedzanie od Katedry. Powstała ona na przełomie XVI i XVII wieku i oprócz funkcji sakralnych stanowi Mauzoleum Rodu Zamoyskich. Warto wspiąć się na wieżę katedralną, skąd roztacza się wspaniała panorama nie tylko Starówki, ale całego Zamościa i okolic. Patrząc w dół można już teraz zachwycić się miejscami, które zobaczymy wkrótce z bliska.
Niedaleko Katedry znajduje się centralny i najważniejszy punkt miasta - Rynek Wielki. Razem z imponującym ratuszem i kolorowymi kamienicami jest to chyba najbardziej charakterystyczne i znane miejsce w Zamościu. Według mnie to jeden z najpiękniejszych placów w Polsce. Ciekawostką jest to, że ma kształt idealnego kwadratu o powierzchni 1 hektara.
Spokojnie podziwiamy piękne zdobienia kamienic: Ormiańskich, Morandowskiej i Linkowskiej. Ze schodów ratusza cały plac wygląda imponująco. Tak na prawdę miasto Zamość zostało zaprojektowane na planie człowieka. Głowę stanowił pałac Zamoyskich, płuca - Akademia Zamojska i Kolegiata, kręgosłup - ulica Grodzka przebiegająca przez Rynek. Stojąc na ratuszowych schodach nie można tego zauważyć, ale patrząc na plan starówki z informatora turystycznego - już tak.
Mijając Kościół i Klasztor Sióstr Klarysek oraz Kościół św. Mikołaja dochodzimy do bastionu twierdzy, skąd jak na dłoni widać potężne obwarowania. Zamość został zaprojektowany jako nowoczesna twierdza. Dzięki temu oparł się wojskom szwedzkim podczas "potopu", a wcześniej zatrzymał wojska kozacko - tatarskie podczas Powstania Chmielnickiego. Podążając wzdłuż murów mijamy jeden z największych w Polsce kościołów barokowych - Kościół Franciszkanów. W bastionach zamojskiej twierdzy możemy z kolei zobaczyć ciekawe ekspozycje dokumentujące historię miasta i warowni.
Okrążając Starówkę nie możemy zapomnieć o Akademii Zamojskiej, założonej w 1594 roku jako trzecia wyższa uczelnia w Polsce. Nasz spacer kończymy przy Pałacu Zamojskich, który znajduje się nieopodal Katedry.
Zamość nazywany jest "Miastem Idealnym", "Perłą Renesansu", "Padwą Północy". Założycielem miasta był jeden z najwybitniejszych Polaków - Jan Zamoyski. Akt lokacyjny, nadający miastu prawa i herb wydano 10 kwietnia 1580 roku. Zamość został zaprojektowany przez wybitnego, włoskiego architekta - Bernarda Morando. Wielokulturowe miasto tworzyła zróżnicowana pod względem religijnym, etnicznym i majątkowym ludność. Pamiątki po dawnych gospodarzach zachwycają nas do dziś. Przemierzając spokojnie wąskie uliczki możemy wczuć się w klimat dawnej Rzeczypospolitej - państwa silnego, bogatego i tolerancyjnego. Państwa otwartego na innych, ale kultywującego i szanującego swoje tradycje i wartości.
